Literatura Online
w tym serwisie w polskim Internecie

Tematy na maturę

Wpisz tekst, który chcesz znaleźć na tej stronie.

 

1. XX wiek

1. "Artysta nie może oddzielić się od niedoli świata". Rozwiń myśl A.Camusa odwołując się do XX - wiecznych utworów literatury polskiej i obcej.
2. "Być czy mieć?" - rozważania na temat kondycji współczesnego człowieka końca XX wieku.
3."Powieść jest zwierciadłem przechadzającym się po gościńcach" Stendhal Rozwiń słowa Stendhala, pamiętając o rozwoju tego gatunku w końcu XIX i XX wieku.
4. Chłop i wieś w znanych utworach XIX i początku XX wieku.
5. Nastroje końca XIX w. i początku XX w. , szukanie celu i sensu życia. Zagubienie i kryzys wartości w literaturze Młodej Polski i współczesnej, w czym szuka się ucieczki i lekarstwa.
6. Dramat i poezja Młodej Polski wobec tendencji ideowych i artystycznych końca XIX wieku.

2. Bohaterowie

1. Prometeusz, Ikar, Syzyf - realizacja określonych postaw.
2. Ocena słuszności dokonywania swojego wybory bohaterów utworów Stefana Żeromskiego: Doktor Piotr, Tomasz Judym i Cezary Baryka.
3. Jacek Soplica – bohater czy zdrajca.
4. Indywidualista - istota społeczna. Bohater literacki szuka tożsamości.
5. Bohater tragiczny w literaturze antycznej, romantycznej i współczesnej.
6. Bohaterowie zbuntowani.
7. "Uczyniwszy na wieki wybór, w każdej chwili wybierać muszę" J, Liebert Przedstaw bohaterów literackich w sytuacji wyboru i oceń ich postawy. Bohater literacki XX wieku w sytuacji wyboru.
8. „Serce ma swoje racje, których rozum nie ma.” Udowodnij, że dewiza B. Pascala była bliska wielu bohaterom literackim.
9. W kręgu miłości i nienawiści - o bohaterach literackich, których rozumiem, podziwiam, oskarżam.
10. „Samotność, cóż po ludziach?” – najciekawsze Twoim zdaniem literackie portrety bohaterów skazanych na samotność z wyboru.
11. Znani mi bohaterowie w literaturze XIX i XX wieku.
12. Tragedie jednostek i ich ponadczasowy wymiar na wybranych przykładach literackich z różnych epok.
13. Słowa Stachury „Chodzę tu, chodzę tam, z tłumem ludzi zawsze sam” uczyń mottem rozważań o bohaterach literackich, którzy doświadczyli samotności w tłumie.

3. Bóg

1. Dialog z Bogiem w utworach literatury polskiej.
2. Bóg, życie i śmierć w literaturze średniowiecza, baroku i romantyzmu.
3. Pokora i bunt jako dominujące postawy wobec Boga.
4. Od afirmacji do kontestacji. Literackie sposoby różnych postaw wobec Boga i świata.
5. Relacje, jakie zachodzą pomiędzy człowiekiem a Bogiem, między sferą sacrum a profanum w literaturze średniowiecza, renesansu i baroku. Omów, nie stroniąc od kontekstów filozoficznych.

4. Cierpienie

1. "Ale ten płacz Antygony, Co szuka swojego brata, To jest zaiste nad miarę Wytrzymałość ". Czesław Miłosz. Literatura i sztuka wobec ludzkiego cierpienia.
2. Cierpienie.
3. Cierpienie.
4. Czy banał, nijaka codzienność mogą stanowić temat wybitnego dzieła literackiego?
5. Czy literatura może być sumieniem ludzkości? 6. Literatura i sztuka wobec ludzkiego cierpienia.
7. Różnorodny sens cierpienia w życiu człowieka, na podstawie poznanych w szkole utworów literackich.

5. Człowiek

1. “Człowiek jest zdumiewający, ale arcydziełem nie jest” (Joseph Conrad). Przedstaw swoje refleksje na temat złożoności ludzkiej natury na podstawie dowolnie wybranych utworów.
2. „Być człowiekiem – to być odpowiedzialnym”. Ustosunkuj się do podanej tezy, wykorzystując znane utwory literackie i własne przemyślenia.
3. „Człowiek nie może żyć bez miłości” – rozwiń myśl Jana Pawła II na podstawie literatury i własnych przemyśleń.
4. Człowiek sam musi określić, co w życiu jest najważniejsze. Świat jakich wartości - ważnych dla ciebie - odnajdujesz w utworach literackich?
5. Człowiek i Bóg narodu w wybranych utworach literackich.
6. Człowiek jednostka wolna czy zdeterminowana – (Literatura Polska).
7. Człowiek w świetle poznanych utworów literatury antycznej i Biblii.
8. Człowiek wobec Boga, świata, życia, śmierci w literaturze renesansu, baroku i średniowiecza.
9. Ideał człowieka i obywatela w literaturze staropolskiej.
10. Ideał człowieka wszystkich epok.
11. Fascynacja, czy poczucie obcości ? Człowiek współczesny wobec dzieł literatury staropolskiej.
12. Męczennicy, prorocy, karierowicze, kanalie, błazny. Galeria postaci i postaw ludzkich w III części "Dziadów" (lub w "Lalce").

6. Dylematy, wybory moralne

1. Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek powinien dokonywać wyboru. Jak rozumiesz słowa Mahatmy Gandhiego? Odwołaj się do wybranych utworów literackich.
2. Wybór między dobrem a złem.

7. Miłość

1. Miłość - siła budująca czy niszcząca?
2. Miłość niejedno ma imię.
3. Różne oblicza miłości.
4. Różne modele miłości romantycznej. Omów temat na podstawie wybranych utworów literatury romantycznej.
5. Romantyzm w oczach twórców literatury późniejszych epok.
6. Eros i Tanatos w wybranych epokach literackich.

8. Motyw

1. Motyw domu i rodziny w literaturze polskiej.
2. Motyw matki Polki.
3. Portrety matek w literaturze.
4. Piękne i szlachetne postaci kobiece w literaturze.
5. Portrety kobiet w literaturze.
6. „Miasto – przestrzeń znacząca, miejsce destrukcji, szansa rozwoju...” Jaki sens nadała literatura temu motywowi?
7. Motywy patriotyczne w literaturze polskiej.
8. Motyw biesiady (uczty, wesela, zgromadzenia) i jego funkcja w dziełach literatury polskiej.
9. Epos domu, ojczyzny i rodziny.- Odwieczne motywy literackie.
10. Topos pielgrzyma - emigranta.
11. Topos wędrówki i doświadczeń wynikających z podróży w dziełach literatury polskiej i powszechnej.
12. Taniec - ocena społeczeństwa polskiego.
13. Portret inteligenta w literaturze polskiej.
14. Rola świata nadprzyrodzonego w dramatach różnych epok.
15. Małżeństwa literackie. Od św. Aleksego do Ziembiewiczów.
16. Rola tradycji narodowej w literaturze i w życiu.

9. Praca

1. Praca jako czynnik odradzający i umoralniający jednostkę i społeczeństwo. Czy teza ta jest nadal aktualna?
2. „Praca miernikiem wartości człowieka” – czy słusznie? Przedstaw swoje refleksje na ten temat w oparciu o przykłady literackie z różnych epok.
3. Motyw pracy.
4. Afirmacja codziennej pracy.

10. Przyroda i krajobraz

1. Krajobraz jako motyw literacki - przedstaw jego funkcjonowanie w twórczości pisarzy różnych epok.
2. Obraz i rola przyrody w literaturze romantycznej i naturalistycznej.
3. Przyroda ojczysta jako temat, motyw, źródło inspiracji artystycznych.
4. Różne sposoby obrazowania przyrody w poezji, na przykładzie wybranej epoki literackiej.

11. Rola literatury

1. Literatura Polski w służbie najistotniejszych spraw dla narodu i społeczeństwa.
2. Literatura pozwala możliwie najdokładniej poznać ten świat, zrozumieć i wyrazić.

12. Różne

1. Młodzież, jej zadania i postawy w literaturze różnych epok.
2. "Wszyscy żyjemy na tym świecie, po którym ręka w rękę kroczą: dobro i zło, grzech i niewinność. Zamknąć oczy na jedną jego połowę, by żyć w spokoju i bezpieczeństwie - to jakbyśmy chcieli dla większej pewności wędrować z zamkniętymi oczami wśród urwisk i przepaści." - Oscar Wilde.
3. „Dobro i zło muszą istnieć obok i dokonywać wyboru”. Jak rozumiesz słowa M. Gandiego? Odwołaj się do wybranych utworów literackich.
4. Dom rodzinny jako ruina.
5. „Dziełami wielkimi i moralnymi są tylko dzieła prawdy” (Emil Zola). Skomentuj tę opinię, odwołując się do wybranych utworów literackich.
6. „Każdy z nas jest Odysem, co wraca do swej Itaki” (L. Staff „Dziewięć muz”). Co według Ciebie znaczą słowa poety? Rozważania na podstawie własnych przemyśleń i literatury.
7. „Nic pożądańszego, a nic trudniejszego na ziemi jak prawdziwa rozmowa” – Adam Mickiewicz. Dlaczego ludziom tak trudno porozumieć się ze sobą? Skomentuj słowa poety, posługując się przykładami literackimi.
8. „Nie wszystek umrę.” Rozważania o roli literatury w budowaniu uniwersalnego systemu wartości.
9. „Nowoczesność nie ma nic wspólnego z datą publikacji.” Czy podzielasz tę opinię? Odpowiedź uzasadnij przykładami literackimi.
10. „Obraz inteligencji i mieszczaństwa w literaturze Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego”.
11. „Poezjo! Jakie twoje imię? Tworzaca? Cóż ty tworzysz? Siebie.” Skomentuj słowa J. Tuwima, pisząc o możliwościach kreacyjnych artysty.
12. „Polska – stwór nie do życia”. „Polska – kraj, w którym zawsze ktoś przygarnie skrzywdzonego”. Którą opinię podzielasz?
13. „Przeszłość nie wraca jak żywe zjawisko, jednak nie umiera.” Ustosunkuj się do słów Adama Asnyka, odwołując się do wybranych utworów literackich.
14. „Społeczeństwo, któremu trudno wyzbyć się wad narodowych, buduje kolejne kaplice” – odnosząc się do wybranej epoki (epok) skomentuj zdanie księdza profesora Józefa Tischnera.
15. „Stał dwór szlachecki z drewna, lecz podmurowany.” Rola tradycji szlacheckiej w kształtowaniu polskiej kultury narodowej.
16. „Świat to labirynt, teatr, sen...” – która z koncepcji mówienia o świecie przez literaturę jest najbliższa Twojemu sposobowi postrzegania rzeczywistości?
17. „Tragedia jest tam, gdzie jest wybór” – jakie interpretacje tego pojęcia można odnaleźć w literaturze na przestrzeni wieków?
18. "Wielkie dzieła literatury światowej nie są na ogół optymistyczne (...) Ale nie odbierają nadziei." Julian Przyboś Skomentuj to twierdzenie, odwołując się do wybranych utworów.
19. „Żaden utwór literacki nie przerobi ludzi, są wszakże takie, które ich pobudzają do przetwarzania się.” Potwierdź słuszność aforyzmu Świętochowskiego.
20. Kariery polityczne i awanse społeczne w ujęciu pozytywnym i negatywnym. Przedstaw przykłady literackie i dokonaj próby wartościowania.
21. Bunt i afirmacja – dwie postawy wobec życia. Rozważania na podstawie wybranych utworów literatury polskiej.
22. Celem życia ludzkiego jest szczęście, tylko jak je osiągnąć. Rozwiń w oparciu o dowolnie wybrane postacie różnych epok.
23. Wykaż prawdziwość sądu, że przeżycia osobiste pisarza mają wpływ na jego twórczość artystyczną.
24. Subiektywne postrzeganie świata – pamiętniki i motywy autobiograficzne w literaturze.
25. Wartości filmów Kieślowskiego.
26. Sens życia.
27. Rozważania nad sensem życia na podstawie literatury antycznej, staropolskiej i współczesnej.
28. Współczesna literatura faktu, jej tematy i znaczenie.
29. Typowe wartości, postawy, idee i poglądy w literaturze poszczególnych epok.
30. Dramat polskiego emigranta dawniej i dziś. Omów problem na wybranych przykładach.
31. Emigracja, tragizm losu emigracyjnego w literaturze romantyzmu i współczesności.
32. Jak rozumiesz termin "przystosowanie" ? Podaj takie przykłady, których nie potępiasz i takie, które cię oburzają.
33. Jaką rolę wyznaczyli sobie twórcy przestrzeni dziejów naszej kultury.
34. Katastrofizm.
35. Krytyka szlachty w literaturze polskiej.
36. Literatura współczesna wobec otaczającej rzeczywistości, o zmaganiu się człowieka z losem, ze złem, ocalająca człowieczeństwo.
37. Na podstawie utworów odnieść się do słów Camusa „W ludziach więcej rzeczy zasługuje na podziw niż na pogardę”.
38. Niezłomna wierność ideałom - fanatyzm, imperatyw, postawa nierealistyczna, dobrowolny wybór.
39. Oblicza sarmatyzmu (Potocki - pozytywny, Pasek - negatywny).
40. Omów koncepcje tragizmu i ich wyraz dramaturgiczny w teatrze antycznym, szekspirowskim i romantycznym.
41. Postawa buntu wobec rzeczywistości.
42. Prywatność i powinność w literaturze polskiej.
43. Radość życia – jej źródła i przejawy w literaturze polskiej.
44. Relacje między szczęściem jednostki a dobrem ogółu w literaturze polskiej.
45. Służyć temu, cóż ci jest w niebie (Legenda o św. Aleksym) jako dewiza sztuki i literatury średniowiecznej.
46. Spośród utworów polskiej literatury wybierz i zaprezentuj te, które poświeciłbyś, młodym mieszkańcom Europy.
47. Szczęście oraz cel i sens życia w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.
48. Śmiech, refleksja, świata opisanie... Czego oczekuje od literatury jej współczesny odbiorca?
49. Świat wartości biblijnych i ich kontynuacja w literaturze i sztuce późniejszych epok.
50. Twórczość Jana Kochanowskiego jako wyraz renesansowego poglądu na świat i życie ludzkie.

13. Walki narodowowyzwoleńcze – patriotyzm

1. Tragizm powstań narodowych.
2. Wielkość i tragizm powstań narodowych w znanych Ci utworach literatury polskiej.
3. Literatura walcząca o niepodległość Polski.
4. Dramat narodu bez państwa w wybranych utworach literatury polskiej.
5. „Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni” – o tradycji niepodległościowej w literaturze i sztuce.
6. Problem patriotyzmu i walki narodowo wyzwoleńczej , a nasz stosunek do ideałów i bohaterów tej epoki.
7. Patriotyzm w literaturze staropolskiej.
8. Oblicza patriotyzmu.
9. Romantyczny i pozytywistyczny sens patriotyzmu na wybranych przykładach z literatury polskiej.
10. Uzasadnij wypowiedz Wysockiego „Nasz naród jak lawa z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa, Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi, Plwajmy na tę skorupę i stąpmy do głębi”.
11. Sąd o Polakach I zapytane o przyszłość narodu w dramatach epok.

14. Wieś

1. Różne oblicza wsi w literaturze polskiej.
2. Obraz wsi w literaturze polskiej na podstawie wybranych utworów

15. Władza

1. Władza.
2. Władza – powołanie, zobowiązanie, zaszczyt, namiętność, pokusa... Do jakich refleksji na ten temat skłania Cię literatura wybranych dzieł literackich?
3. Wpływ systemu totalitarnego na kształtowanie psychiki człowieka.
4. Prześladowcy i ich ofiary, jakiego typu zagrożenia niesie totalitaryzm.

16. Wojna, okupacja

1. Heroizacja i deheroizacja postaci w literaturze wojennej i powojennej.
2. Apokalipsa Żydów polskich w przekazach literackich.
3. Holocaust.
4. Jak rozumiesz słowa motta "Ludzie ludziom zgotowali ten los".
5. Literackie obrazy okrucieństwa wojny w literaturze dawnej i współczesnej.
6. Literatura lat powojennych jako próba oceny systemu totalitarnego.
7. Niszczenie człowieczeństwa i próba jego ocalenia.
8. Obraz wojny i jej wpływ na psychikę ludzką.
9. Prawdy o sile i słabości człowieka z lat wojny i okupacji zawarte w stwierdzeniu W. Szymborskiej „Tyle o sobie wiemy ile nas sprawdzono”.
10. Siła i słabość człowieka w literaturze o wojnie i okupacji.
11. Warunki życia w lagrach i łagrach.

www.gacek.prv.pl