Stanisław Ignacy Witkiewicz

Stanisław Ignacy Witkiewicz, zwany Witkacym urodził się w 1885 roku. Był synem krytyka sztuki i malarza Stanisława Witkiewicza, twórcy stylu zakopiańskiego. Witkacy dużo podróżował, był także oficerem w carskiej armii. Po rewolucji wrócił do Polski, początkowo zasłynął jako malarz portretów, w których starał się uchwycić nie podobieństwo, lecz bogactwo wewnętrznych przeżyć portretowanego. Po klęsce wrześniowej, w trakcie ucieczki na Wschód popełnił samobójstwo. Witkacy jest autorem około trzydziestu utworów scenicznych oraz kilku powieści, w których przeciwstawił się dotychczasowym normom literackim, a także etycznym. Jako artysta znacznie wyprzedzał swój czas, toteż sztuki jego często szokowały odbiorców, były przyjmowane z niechęcią, wynikającą z braku zrozumienia. Witkacy okazał się jednak genialnym prekursorem teatru absurdu, znajdując takich genialnych naśladowców, jak Gombrowicz, Mrożek czy Ionesco. Witkacy stosował na szeroką skalę groteskę, nadawał swym bohaterom cechy karykaturalne, nadawał im dziwaczne imiona, kazał im przemawiać w sposób niezwykle wulgarny i prostacki lub popisywać się erudycją i umiejętnością stosowania naukowych terminów. Akcja jego sztuk zaprzecza wszelkim zasadom logicznego prawdopodobieństwa - uśmiercona postać za chwilę ożywa, aby włączyć się znów w akcję. Najistotniejszym problemem filozoficznym Witkacego było zagadnienie sensu istnienia, stosunku człowieka do świata, a dominującym uczuciem tak zwany "niepokój metafizyczny". Zdaniem Witkacego, rozwój społeczny, postęp cywilizacyjny spowodował upadek religii, moralności, sztuki  i filozofii. Następuje również całkowita degradacja energii życiowej jednostki, ponieważ społeczeństwo przyszłości dostarczy jednostce w obfitości wszystkiego, co jest niezbędne do dostatniego życia. Bohaterowie jego utworów to degeneraci, artyści, wykolejeńcy, jednym słowem, istoty aspołeczne, które przeżywają zawsze ten sam dramat - niemożność odnalezienia akceptowanego sposobu życia, chęć ucieczki od męki osobowej egzystencji. Stanisław Ignacy Witkiewicz był także autorem teorii tak zwanej czystej formy. Dzieło sztuki w "czystej formie" charakteryzuje się tym, że oddziałuje na odbiorcę przede wszystkim swą kompozycją, czystą konstrukcją poszczególnych elementów, a dopiero później treścią oraz ideami, jakie wyraża. Czystą formę w teatrze osiąga się za cenę deformacji psychologii i działania, w sztuce istnieje całkowita dowolność, nie trzeba więc trzymać się żadnych norm. Sztuki Witkiewicza mieszczą się w poetyce nadrealizmu, autor posługuje się w nich groteską.