Melchior Wańkowicz

Melchior Wańkowicz (1892-1974). Publicysta i pisarz. Założyciel i w latach 1927-39 współwłaściciel Towarzystwa Wydawniczego "Rój". W latach 1939-58 przebywa na emigracji, w latach 1943-46 był korespondentem wojennym przy armii polskiej na Bliskim Wschodzie i we Włoszech, od 1949 r. w USA. Mistrz opowieści reportażowej, w której wierność dla faktów łączył z elementami fikcji fabularnej i swadą narracyjną, wyrosłą z tradycji szlacheckiej gawędy. Przed 1939 r. napisał m.in. głośną książkę dokumentującą polskość ziemi mazurskiej "Na tropach Smętka" (1936), cykle reportaży o rozwoju gospodarczym Polski ("Sztafeta" 1939), opowieść wspomnieniową "Szczenięce lata" (1934). Z twórczości powojennej rozgłos zyskały opowieści z dziejów walk Polaków w II wojnie światowej ("Hubalczycy" 1959, "Westerplatte" 1959, dokumentalna monografia "Bitwa o Monte Cassino", t. 1-3 1945-47); ponadto powieści z dziejów emigracji (cykl "Panorama losu polskiego", cz. 1-3 1954-55, m.in. "Tworzywo" 1954), opowieści wspomnieniowe ("Ziele na kraterze" 1951, "Tędy i owędy" 1961), reportaże z USA (cykl "W ślady Kolumba", cz. 1-3 1967-69), publicystyka, szkice z teorii i historii publicystyki ("Prosto od krowy" 1965, "Karafka Lafontaine'a" 1972); wybór reportaży "Od Stołpców po Kair" (1969).