Władysław Stanisław Reymont

Władysław Stanisław Reymont, właściwie W. Rejment, urodził się 7 maja 1867 r. we wsi Kobiele Wielkie pod Radomskiem, zmarł 5 grudnia 1925 w Warszawie. Powieściopisarz, nowelista. Syn wiejskiego organisty. Prawdopodobnie około 1888 roku przekształcił sobie nazwisko na Reymont, tak bowiem od 1889 roku podpisywał listy. Wczesne dzieciństwo spędził w Tuszynie. Od 1880 roku związany z Warszawą, był uczniem krawieckim u swego szwagra, K. Jakimowicza;  1883 roku uzyskał jedyne znane świadectwo z III klasy Warszawskiej Szkoły Niedzielno-Rzemieślniczej; 1884 r. wyzwolony na czeladnika. Od 1884 r. występował w wędrownych grupach aktorskich pod pseudonimem Urbański. W 1888 r. podjął pracę na kolei Warszawsko-Wiedeńskiej jako starszy robotnik (Rogów,  Krosnowa, Lipce). Około 1890 r. w Częstochowie nawiązał kontakty ze spirytystami, które wywarły silny wpływ na jego życie psychiczne i twórczość.  W grudniu 1893 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie zajął się wyłącznie twórczością literacką. W 1894 r. jako korespondent "Tygodnika Ilustrowanego" odbył  pielgrzymkę na Jasną Górę, związaną z setną rocznicą Insurekcji.  Nowoczesny reportaż "Pielgrzymka do Jasnej Góry" (1895), pierwszy tej miary  w naszej literaturze, zdobył Reymontowi rozgłos i uznanie. W 1895 roku wyjechał  z rodziną Jakimowiczów do Włoch. W 1896 roku przebywał w Łodzi, zbierając  materiały do "Ziemi obiecanej". Odwiedził Berlin, Brukselę, Londyn.  Podróżował wiele i często zmieniał miejsca pobytu, w roku 1897 spędził dłuższy  czas w Paryżu i u ojca w Wolbórce. W 1900 r. w katastrofie kolejowej pod  Warszawą uległ poważnej kontuzji, której skutki odczuwał do końca życia.  Otrzymane odszkodowanie (ok. 40 tys. rubli) polepszyło jednak znacznie jego  sytuację materialną.  W 1902 po poślubieniu Aurelii Szabłowskiej wyjechał do Francji, tam w Bretanii pracował nad powieścią "Chłopi". Rewolucję 1905-06 przeżył głownie w Warszawie, znalazła ona odbicie w jego twórczości. Również w latach I wojny  światowej przebywał głównie w Warszawie, zajmując się pracą literacką  i uczestnicząc w działaniach komitetów społecznych i obywatelskich.  W 1917 roku uzyskał nagrodę PAU za "Chłopów" i został prezesem Komitetu Warszawskiej Kasy Przezorności i Pomocy dla Literatów i Dziennikarzy, poprzednika Związku Pisarzy i Dziennikarzy, któremu także prezesował. Po odzyskaniu niepodległości dwukrotnie (1919 i 1920) wyjeżdżał do środowisk polonijnych w Stanach Zjednoczonych. W 1920 r. zakupił resztówkę Kołaczkowo w pobliżu Wrześni (obecnie muzeum Reymontowskie). Był jednym z propagatorów powołania PAL. Reymont żywo interesował się filmem i jego możliwościami. Był jednym z współtwórców pierwszej polskiej spółdzielni kinematograficznej. W 1924 r. otrzymał Nagrodę Nobla za powieść "Chłopi". Po raz ostatni wystąpił publicznie 15 sierpnia 1925 roku na uroczystości ludowej w Wierzchosławicach jako członek PSL Piast. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Serce Reymonta wmurowano tamże w filarze kościoła Św. Krzyża.